Osoby noszące nazwisko Wasilewski

Znani Wasilewscy:

Historia

Nazwisko Wasilewski należy do jednych z najpopularniejszych w Polsce — na początku 2023 roku nosiło je ponad 13 tysięcy osób w całym kraju, a jego korzenie sięgają staropolskiego imienia Wasil, będącego formą imienia Bazyli. Genealodzy odnajdują rody Wasilewskich pieczętujące się różnymi herbami — m.in. Ostoja, Rogala czy Drzewica — co pokazuje, jak różnymi drogami to nazwisko rozprzestrzeniało się po ziemiach polskich, litewskich i wschodnich kresach dawnej Rzeczpospolitej, od szesnastowiecznych urzędników ziemskich po współczesnych Polaków.

Poniżej przedstawiamy sylwetki osób noszących to nazwisko — od szlachty i urzędników sprzed rozbiorów, przez uczestników wojen napoleońskich i powstań narodowych, po polityków, wojskowych, pisarzy i artystów XIX i XX wieku. Nie wszyscy są spokrewnieni z naszą rodziną, a wiele gałęzi rodu Wasilewskich nie ma ze sobą żadnego związku genealogicznego — nazwisko powstawało niezależnie w wielu miejscach kraju. Ich historie pokazują jednak, jak szeroko rozgałęzione i różnorodne jest to nazwisko, a przy okazji mogą być inspiracją i punktem wyjścia do własnych poszukiwań genealogicznych. Pod każdym biogramem podajemy źródła, z których korzystaliśmy — zachęcamy do sięgnięcia po nie, jeśli temat kogoś zaciekawi.

Bazyli Bohdanowicz Wasilewski (XVI w.)

Uznawany za protoplastę jednej z linii rodu Wasilewskich herbu Ostoja. Pełnił funkcję pisarza ziemskiego witebskiego. W 1579 roku nabył od kniazia Klińskiego majątek Audziewicze w województwie połockim, co stało się fundamentem majątkowym dla kolejnych pokoleń rodziny osiadłej na Białorusi. Jego potomkowie w 1774 roku przeprowadzili formalny wywód szlachectwa w ziemstwie orszańskim, potwierdzając używanie odmiany herbu Ostoja.

Co ciekawe, do tej właśnie linii rodu — według opracowań heraldycznych — należał żyjący dwa i pół wieku później marszałek Aleksandr Wasilewski (1895–1977), radziecki dowódca wojskowy, którego biogram znajduje się niżej.

*Źródło: N. Szaposznikow, „Heraldica”, t. 1, s. 144, Petersburg 1900; „Herbarz Orszański” (XVIII w.); [kronikihistoryczne.blogspot.com]*

Kazimierz Wasilewski (zm.1715)

Przedstawiciel rodu Wasilewskich herbu Rogala, urzędnik ziemi ruskiej. W 1697 roku piastował godność miecznika lwowskiego, a w 1709 roku został pisarzem grodzkim przemyskim. W 1704 roku przystąpił do konfederacji sandomierskiej, zawiązanej przeciw Szwedom i królowi Stanisławowi Leszczyńskiemu w czasie wielkiej wojny północnej.

Z małżeństwa z Elżbietą Grocholską, córką wojskiego nowogrodzkiego, miał dwóch synów — Józefa, późniejszego starostę narewskiego, oraz Antoniego. Linia ta, pieczętująca się herbem Rogala, jest poświadczona w dawnych herbarzach i aktach grodzkich województwa ruskiego.

*Źródło: [Wikipedia — Kazimierz Wasilewski (zm. 1715)](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kazimierz_Wasilewski_(zm._1715)); K. Niesiecki, „Herbarz Polski”; „Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku”, oprac. K. Przyboś, Wrocław 1987*

Józef Wasilewski (1759–1831)

Generał brygady Armii Księstwa Warszawskiego, herbu Drzewica, urodzony w 1759 roku w Witebsku. Wykształcenie wojskowe zdobył w Szkole Rycerskiej w Warszawie, gdzie po ukończeniu nauki pozostał jako nauczyciel arytmetyki i geometrii. Brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 roku, a podczas insurekcji kościuszkowskiej w 1794 roku służył jako major w Kwatermistrzostwie Generalnym.

Po upadku powstania wyemigrował i od 1797 roku walczył w Legionach Polskich we Włoszech jako adiutant Jana Henryka Dąbrowskiego. W 1806 roku objął dowództwo pułku piechoty, a w 1812 roku otrzymał stopień generała. Podczas odwrotu spod Moskwy dostał się do rosyjskiej niewoli. Po 1815 roku służył w armii Królestwa Polskiego, m.in. jako komendant twierdzy w Zamościu. Zmarł w 1831 roku w Warszawie.

*Źródło: [Wikipedia — Józef Wasilewski (generał)](https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Wasilewski_(genera%C5%82))*

Tadeusz Wasilewski (1795–1850)

Ziemianin i polityk galicyjski, poseł, a od 1830 roku wicemarszałek Stanów Galicyjskich. Pochodził z niezamożnej rodziny szlachty zaściankowej wschodniej Galicji, związanej z okolicami Złoczowa. Absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, uważany za jednego z pionierów tzw. pracy organicznej w Galicji.

Był gorącym orędownikiem uwłaszczenia chłopów — w 1843 roku jako jeden z pierwszych w Galicji zniósł pańszczyznę na własnych ziemiach w Juśkowicach, a na sesji Sejmu Stanowego złożył formalny wniosek o powołanie komisji przygotowującej podstawy prawne uwłaszczenia, który zyskał poparcie zdecydowanej większości posłów. Angażował się także w rozwój polskiego szkolnictwa na kresach. Zmarł 1 maja 1850 roku w Juśkowicach koło Złoczowa.

*Źródło: [Wikipedia — Tadeusz Wasilewski (1795–1850)](https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Wasilewski_(1795%E2%80%931850))*

Piotr Wasilewski (1806–1880)

Ziemianin herbu Drzewica, oficer armii Królestwa Polskiego i uczestnik powstania listopadowego (1830–1831), odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. Po klęsce powstania osiadł w Galicji, gdzie w 1850 roku wraz ze współwłaścicielem nabył dobra Uhryń w powiecie czortkowskim.

Aktywnie działał na rzecz rozwoju rolnictwa — od 1849 roku był członkiem Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, a od 1860 roku Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. Zasiadał także w komitecie Towarzystwa Gospodarskiego. Łączył więc żołnierską przeszłość powstańczą z wieloletnią pracą organiczną na rzecz galicyjskiego rolnictwa. Zmarł w 1880 roku.

*Źródło: [Wikipedia — Piotr Wasilewski (ziemianin)](https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Wasilewski_(ziemianin))*

Edmund Wasilewski (1814–1846)

Poeta i nauczyciel, nazywany „piewcą Krakowa” — uznawany za najwybitniejszego krakowskiego poetę przed Stanisławem Wyspiańskim. Urodził się 16 listopada 1814 roku w Rogoźnie w Lubelskiem, w rodzinie zubożałego szlachcica. Od 1815 roku związany z Krakowem, gdzie ukończył trzy klasy Gimnazjum św. Anny i pracował m.in. jako bibliotekarz oraz nauczyciel domowy.

Cała jego twórczość dotyczyła Krakowa — jego historii, zabytków i folkloru. Sławę przyniósł mu w 1840 roku poemat „Krakowiaki”, do którego muzykę skomponował Stanisław Moniuszko, oraz „Katedra na Wawelu” (1841). Był członkiem Stowarzyszenia Ludu Polskiego, a w swojej liryce łączył elementy ludowe z akcentami patriotycznymi i rewolucyjnymi. Zmarł 14 listopada 1846 roku w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

*Źródło: [Wikipedia — Edmund Wasilewski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Edmund_Wasilewski); [Encyklopedia PWN] (https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Wasilewski-Edmund;3994215.html)*

Leon Wasilewski (1870–1936)

Polityk, publicysta, dyplomata i historyk, jeden z czołowych działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej. Urodził się 24 sierpnia 1870 roku w Petersburgu, w rodzinie organisty. Od 1896 roku związany z PPS, gdzie przez lata redagował partyjne pisma „Przedświt” i „Robotnik”. Był bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego, działał w Polskiej Organizacji Wojskowej i Naczelnym Komitecie Narodowym.

W listopadzie 1918 roku, w odrodzonej Polsce, objął stanowisko pierwszego ministra spraw zagranicznych w rządzie Jędrzeja Moraczewskiego. Brał udział w negocjacjach traktatu ryskiego kończącego wojnę polsko-bolszewicką, a jako uznany znawca spraw narodowościowych współkształtował politykę wschodnią II Rzeczpospolitej. Zmarł 10 grudnia 1936 roku w Warszawie. Był ojcem Wandy Wasilewskiej.

*Źródło: [Encyklopedia PWN](https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Wasilewski-Leon;3994216.html); [dzieje.pl](https://dzieje.pl/postacie/leon-wasilewski)*

Aleksandr Wasilewski (1895–1977)

Radziecki dowódca wojskowy, syn prawosławnego duchownego, urodzony 30 września 1895 roku we wsi Nowa Golczycha w guberni kostromskiej. W czasie II wojny światowej pełnił funkcję szefa Sztabu Generalnego Armii Czerwonej. W 1943 roku otrzymał stopień marszałka Związku Radzieckiego.

Dowodził m.in. zdobyciem Królewca (dzisiejszego Kaliningradu), a w 1945 roku pokierował błyskawiczną kampanią przeciw japońskiej Armii Kwantuńskiej w Mandżurii. Dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego. W latach 1949–1953 pełnił funkcję ministra obrony ZSRR. Zmarł 5 grudnia 1977 roku w Moskwie, pochowany na Placu Czerwonym.

*Źródło: [Wikipedia — Aleksandr Wasilewski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Wasilewski); [Encyklopedia PWN](https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Wasilewski-Aleksandr-M;3994214.html)*

Wanda Wasilewska (1905–1964)

Pisarka, publicystka i działaczka komunistyczna, córka Leona Wasilewskiego. Urodziła się 21 stycznia 1905 roku w Krakowie. Ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W dwudziestoleciu międzywojennym publikowała m.in. w „Robotniku”, pisała też powieści („Oblicze dnia”, „Ojczyzna”).

Po wybuchu II wojny światowej znalazła się w Związku Radzieckim, gdzie zaangażowała się w ruch komunistyczny. Była założycielką Związku Patriotów Polskich i inicjatorką powstania Wojska Polskiego w ZSRR (1943), a od lipca do września 1944 roku wiceprzewodniczącą Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Zmarła 29 lipca 1964 roku w Kijowie. Pozostaje postacią ocenianą bardzo różnie — jako pisarka i jako polityk silnie związany z władzą radziecką.

*Źródło: [Wikipedia — Wanda Wasilewska](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wanda_Wasilewska); [warhist.pl](https://warhist.pl/biografie/wanda-wasilewska/)*

Antoni Wasilewski (1905–1975)

Karykaturzysta, rysownik, malarz, ilustrator i felietonista, urodzony 17 lutego 1905 roku w Stryju. Naukę pobierał w Krakowie, m.in. jako wolny słuchacz krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie uczył się u Józefa Mehoffera. Zadebiutował jako karykaturzysta w 1923 roku w lwowskim piśmie „Szczutek”, a od 1930 roku redagował pismo satyryczne „Wróble na Dachu”.

Rozgłos przyniósł mu m.in. rysunek satyryczny opublikowany podczas sypania kopca ku czci Piłsudskiego na Sowińcu. Podczas II wojny światowej trafił przez Rumunię, Włochy i Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie osiadł na wiele lat, kontynuując działalność artystyczną i publicystyczną. Po powrocie do Polski pisywał felietony o Krakowie dla „Dziennika Polskiego”. Zmarł w 1975 roku.

*Źródło: [Wikipedia — Antoni Wasilewski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_Wasilewski); [Agra-Art — baza artystów](https://sztuka.agraart.pl/trade/painter/bids/3303/antoni-wasilewski)*

---

*Czy w Twoim drzewie genealogicznym pojawia się któraś z tych postaci — albo znasz historię innego wybitnego Wasilewskiego? [Skontaktuj się z nami] — chętnie uzupełnimy tę listę.*
---